جعبه دنده یا گیربکس (Gearbox) قطعهای است که انتقال قدرت، تنظیم و ایجاد تعادل نیرو در خودرو را انجام میدهد. خودرو برای حرکت نیاز به سیستم تولیدکنندهی نیرو و سیستم انتقال نیرو یا سرعت دارد. سیستم انتقال سرعت تشکیل شده است از بخشهای مختلف که وظیفهی انتقال نیروی تولید شده به چرخ ها را به عهده دارد و همهی این بخشها به صورت پیوسته کار میکنند. سه بخش اصلی سیستم انتقال نیرو یا سرعت عبارتند از : کلاچ، گیربکس یا جعبه دنده و دیفرانسیل. این سه بخش به صورت هماهنگ با هم کار کرده و نقص در هر بخش باعث اختلال در کل سیستم انتقال نیرو یا سرعت میشود. گیربکس مجموعهای از قطعات است که شامل دندههای تغییر سرعت و میل کاردانهایی است که توسط آنها توان از موتور به یک محور در حرکت منتقل میشود. گیربکس دارای ۴ یا ۵ دنده برای حرکت رو به جلو و معمولاً یک دنده برای حرکت به عقب است. محل قرارگیری گیربکس در خودرو معمولا در پایین موتور و هم سطح با سینی روغن موتور است و در یک طرف موتور خودرو قرار میگیرد.
گیربکس یکی از بزرگترین اختراعات بشر است چرا که با پیوستن گیربکس ها به صنعت خودرو تحولی شگرف در آن ایجاد شد و می توانیم این تحول بزرگ را مدیون مخترع گیربکس یعنی اسکار اچ بانکر باشیم. بانکر در تاریخ ۳۰ مه ۱۸۹۵ متولد شد و در ژانویه ۱۹۷۹ برای همیشه به خاطرات پیوست. او متولد آساتور سارافیان بود و بسیاری او را پدر گیربکس می دانند چرا که اسکار اولین مخترع گیربکس شناخته می شود.
هرچند که لازم است که بدانیم پیش از آن که اسکار اختراع خود را ثبت نماید در حدود ۱۴ سال قبل تر فردی از کانادا با نام هورنر مونرو جعبه دنده ایی را ثبت اختراع نموده بود. آلفرد هورنر مونرو را یک مهندس بخار می دانند او گیربکس خود را توسط فشار هوا و بدون مایع هیدرولیک طراحی نموده بود. هرچند که کمبود توانایی آن باعث شد که هیچ وقت به فروشی جهانی نرسد و همین موضوع باعث آن گردید که در آینده از او به عنوان اولین مخترع گیربکس یاد نشود.
Hydra Matic اولین گیربکس اتوماتیک مایع هیدرولیک بوده است که توسط شرکت جنرال موتورز تولید شد. Hydra Matic در حدود دهه های ۱۹۳۰ تولید شد و در سال ۱۹۴۰ به دنیا معرفی گردید.
این سایت توسط شرکت آینده سازان مبتکر خلاق (کی سان بای) طراحی و بهینه سازی سئو شده است